Nghe mùi kết thúc – Julian Barnes – Cứa một nhát vào Thời gian và Lịch sử

0
53

Julian Barnes, nhà văn danh tiếng của nước Anh, đã vô cùng lạnh lùng và tỉ mỉ – nhưng chỉ cần sử dụng rất ít trang giấy – miêu tả cái nhà tù mà con người bị giam hãm bên trong, như một điều không thể khác; nhà tù ấy ác nghiệt vì là tổng thể của hiện tại, tương lai và quá khứ. Những mảnh vụn li ti của quá vãng, cộng dồn thêm bao nhiêu thời gian và sự nham hiểm của số phận, khi đuổi kịp Tony đã mang sức nặng khủng khiếp, sức nặng của kết cục.
Văn chương bậc thầy thường xuyên có một sắc thái quỷ quyệt, điều này thể hiện trong cuốn tiểu thuyết này dưới dạng một lời nhắn nhủ vô thanh của tác giả: Đừng quá tự tin, vì cuộc đời này vốn dĩ rất nhiều bất ổn.

Cứa một nhát vào Thời gian và Lịch sử – Emi Delicate

“Lịch sử là tính chắc chắn được sản sinh vào thời điểm những khiếm khuyết của trí nhớ gặp những thiếu sót của tư liệu”
Tuổi thiếu niên tôi thường nhìn mình trong gương (ít ra là cái giai đoạn tôi vẫn còn nhìn mình trong gương) và nhếch mày ngao ngán sao mình trông buồn quá đỗi! Rồi đến khi tôi từ chối gần như hoàn toàn việc phải nhìn mình trong gương thì cũng chính là lúc tôi ngán phải nhìn mặt mình và lại phải đối mặt với điều tôi luôn không hiểu nổi. Tôi có đúng là người mà tôi cho rằng mình đã, đang,(có thể sẽ) là hay không. Hoặc nhiều lúc tôi nghi ngờ chính mình trước cái bất ổn của thế giới tôi đang phải sống, mk, tôi có đúng như tôi vẫn nghĩ là mình không. Tôi hờn trách như một con điên cuộc hôn nhân của phụ huynh vì cho rằng, vì họ nên tôi bị đưa tới cuộc đời này, nó phức tạp và bất ổn hơn sự tưởng tượng của họ, của tôi, của chúng ta cộng lại, nhân lên nhiều lắm. Tôi có một cuộc tình trở đi trở lại như thể vết thương cứ khâu lại, đóng lại rồi lại bị mở phanh ra lần hồi. Tôi xem nó như một khối tài sản vì có quan hệ với người này mà tôi được nhìn nhận các câu hỏi về chính tôi từ những hướng khác nhau, chẳng phải đến địa ngục cũng là thiên đàng nhìn ở phía khác hay sao?? Rồi khi mối quan hệ không tốt được nữa, tôi từng nghĩ sẽ có riêng cho mình một đứa con để làm động lực sống. Nhưng rồi sao, rút cuộc tôi sợ một cái nôi em bé trong nhà với mọi trách nhiệm, tôi sợ rồi đứa bé lớn lên sẽ có lúc lại trách cứ tôi đưa nó vào cuộc đời này, một nơi điên đảo. My God!

nghe mùi kết thúcVà điều an ủi là tôi có thể tự tử, tự giết chính mình vào lúc mà tôi không thể chịu nổi nó nữa. Vậy là thay vì việc suy nghĩ và cố gắng mình nên và phải sống như thế nào thì tôi lại suy nghĩ về cái chết. Suy nghĩ về cái chết để chuẩn bị cho việc sống tiếp. Rồi tôi tin/sa vào tôn giáo với Đức Phật, Chúa Jesus, việc ăn năn về những tội lỗi mắc phải khiến tôi luôn có mong muốn được chết, thoát khỏi những phán xét, tự vấn. Làm sao có thể sống mà luôn phải chịu đựng những ăn năn mình đang có, nó bùng nhùng như một mớ ung nhọt thì làm sao có thể chịu nổi? Nhưng tự tử là một trọng tội. Tôi bị ở giữa hai suy nghĩ, mình được phép từ chối nhận món quà mà mình đã không xin và mình không thể thoát khỏi nó. Tôi đã có hạn mức của mình ở tuổi 27, 2 lần thử nhưng rồi sao, tự tử cũng phải loại xuất sắc mới có thành công, còn tôi thì đến hạng 3 cũng chưa thấy có mặt. Tức là tôi không thành công trong việc rút lui khỏi cuộc đời. Và vì thế, tôi đào sâu suy nghĩ về cái chết sang những suy tư về tự tử. Tự tử là vấn đề triết học đích thực duy nhất :)))) tôi đùa thôi.
Khi tôi đọc đến đoạn Tony đọc lại bức thư của mình gửi Adrian sau ( hơn/gần?) 40 năm cũng chính là lúc tôi sống lại cảm giác cách đây chừng 2 tháng, tôi đọc lại bức thư gửi bố cách đây 13 năm và không khỏi rủa xả bản thân. Tôi đọc lại nó khi dọn dẹp két, và tôi choáng váng đến mức ngồi dựa lưng vào tường mất gần nguyên buổi chiều. Rồi lê xác lên tầng 5, chốt cửa toilet và đọc lại nó một lần nữa. Ôi thôi rồi, tôi đã có một lời hứa trước bình mình cuộc đời mà nếu không vì đọc được nó, có khi tôi đã quên hoàn toàn và cứ ung dung nghiên cứu cách này cách kia, ưu/nhược điểm của nó để chuẩn bị cho cái chết.
Thế nên tôi vẫn đang ngồi đây. Sống với mọi cái bất ổn đến điên rồ của cuộc đời.
“Và cuộc đời là như thế, chẳng phải sao? một vài thành tựu và một vài thất vọng”. we’re just ordinary people/ we don’t know which way to go.
ps: 1, Kinh nghiệm cho thấy, khi tôi đọc được một quyển sách hay, tôi sẽ đọc được một chuỗi những quyển hay khác, hoàn toàn may rủi mà tôi chọn đọc nó trong những quyển hiện có tại nhà nhưng chưa kịp đọc. Sau một loạt các quyển thiếu nhi, tôi nghỉ đọc cũng 1 tuần gì đấy, rồi tôi đọc Tên của đóa hồng. Có hai trạng thái khi tôi tiếp cận một quyển sách đúng loại yêu thích, hoặc ngốn ngấu như kẻ bị bỏ đói hay tận hưởng khoái cảm của chờ đợi, tức là sẽ luôn và ngay hoặc sẽ gặm nhấm từng ít một như một đứa trẻ để dành đồ ăn ngon. Tôi đã tiếp cận Tên của đóa hồng ở trạng thái 2. Không phải tôi chọn mà chỉ là mình dừng, trang sau hay lắm, để dành mai đọc. Và ngay sau đó đến Nghe mùi kết thúc. Tôi sa vào những suy nghĩ, như nhiều người cho rằng, nó nhiều tiêu cực.
Nhưng làm sao mà có thể không tiếp tục suy nghĩ khi mà cuộc đời vốn như nó luôn là, rất nhiều cái mong manh và bất ổn??!
2, Tôi cứ hy vọng tên của sách sẽ là Thế thì, ví dụ, nếu Tony… và rồi cuối cùng nó rất chi “đích thị” the sense of an ending = nghe mùi kết thúc :))). Tôi thích hình ảnh quả trứng ốp la ở bìa sách và một nhận định ở bìa sau “văn chương bậc thầy thường xuyên có một sắc thái quỷ quyệt”.
(Emi Delicate)

Một số các nhận xét của đọc giả

Lựa chọn một quyển sách đạt giải Man Booker để đọc, mình đã lường trước đây sẽ là một thử thách. Và quả thực vậy, đến giờ, sau hai lần đọc, mình vẫn chưa hoàn toàn hiểu hết toàn bộ các triết lý và hình ảnh ẩn dụ được truyền tải xuyên suốt cuốn sách. Thế nhưng, không vì thế mà mình không thích quyển sách mà ngược lại mình đánh giá rất cao. Đây thực sự là thành quả của văn chương bâc thầy, những trải nghiệm uyên bác vào sâu tâm lý con người, lối dẫn dắt cũng dòng thời gian độc đáo và đặc biệt, cái twist cuối sách khiến mình mãi suy nghĩ miên man tận đến nhiều ngày sau.
(Nguyen Chi Bao – Cần Thơ)

Nghe mùi kết thúc trước hết phải nói đến tài thiết kế bìa cuốn sách, hình một quả trứng rán – khởi đầu của mọi câu hỏi không có lời đáp mà tác giả đặt ra trong câu chuyện. Thứ hai là tài văn chương bậc thầy của tác giả. Ông đã xây dựng một cốt truyện rất độc đáo, đồng thời cũng tạo ra nhiều khúc mắc khó hiểu cho truyện, khiến độc giả không ngừng tụ hỏi điều này có nghĩa là gì, điều kia có ý nghĩa gì. Thậm chí cả đoạn kết truyện, cái câu “Anh không hiểu, anh không bao giờ hiểu được đâu” cứ nhắc đi nhắc lại mãi, như sự thách thức với Tony, với độc giả. Nhưng ngẫm lại, mọi chuyện dường như đã rõ ràng với ta. Andrian, theo lời chỉ dẫn hãy hỏi ý kiến mẹ của Veronica của Tony, đã đến gặp mẹ Veronica. Và chuyện tình cảm đã nảy nở giữa hai người, mẹ của Veronica và Tony. Thậm chí hai người còn có với nhau một đứa con, đứa trẻ không bình thường vì được sinh ra bởi một bà mẹ đã lớn tuổi. Đây có lẽ chính là lý do khiến Andrian phải tự tử, vì cậu đang dẫm trên vết xe đổ của Tony – người bạn mà cậu vẫn coi thường hồi đi học.
(Ngo Loc – Đồng Nai)

cảm giác của tôi khi đọc quyển sách này là tôi thực sự ấn tượng, ấn tượng vì lối viết tinh tế của tác giả, ấn tượng vì cốt truyện quá lôi cuốn, và ấn tượng vì sự ám ảnh khi gấp quyển sách lại. mặc dù có nhiều đoạn tôi phải đọc đi đọc lại rất nhiều lần để hiểu được những gì tác giả muốn nói. một cuộc đời tưởng chừng bình lặng, nhưng những biến cố xảy ra khiến một người đã ở bên kia dốc cuộc đời cảm thấy hối hận, ghê tởm những gì mình làm thì thật là đau khổ. có những lời nói, có những hành động chỉ thoáng qua thôi, chỉ trong một khoảnh khắc nhưng những gì nó gây ra, và những tổn thương mà người khác phải gánh chịu thật là ngoài tưởng tượng…..
(Le Thi – Hồ Chí Minh)

Người ta có thể nhìn lại những gì từ quá khứ? Liệu rằng khi những kí ức ấy được nhìn nhận bởi một cách nhìn khác, họ có còn ngạo mạn cho rằng mình đúng? “Đừng quá tự tin, bởi vì cuộc đời còn nhiều bất ổn” có lẽ là lời nhắn nhủ chính xác nhất mà tiểu thuyết gia Julian Barnes dành cho chúng ta.
Thoạt đầu, tôi rất khó khăn mới đọc được hết cuốn sách, bởi vì không hiểu: cái giọng kể đều đều ru ngủ của ông hói buồn chán Tony, mối quan hệ thất bại trong cuộc đời ông ấy, được phơi bày ra một cách dài dòng để làm gì? Và nếu thiếu kiên nhẫn một chút, tôi đã không đến được cái kết bất ngờ nhất, đã khiến tôi phải lật giở lại từng trang truyện. Rốt cuộc, tôi cũng hiểu được nguyên nhân tại sao Veronica lại hận Tony, vì ông đứng đầu trong cái “chuỗi trách nhiệm” mà cuốn nhật ký của Adrian từng diễn giải, cũng hiểu được phương trình a1, a2, s, v… mà ngỡ là Adrian viết trong cơn “cuồng loạn”… Một bức thư vô tình độc ác trong thời nông nổi đã dẫn đến kết cục đau thương của từng ấy con người. Mà giả như không có bức thư, thì ta cũng không chắc được mọi chuyện sẽ đến đâu. Đó chính là con người, là quá khứ, là “bất ổn kinh khủng”.
Tôi phục cách dẫn chuyện của nhà văn, thoạt đầu có vẻ rất buồn chán, nhưng mọi việc đều được ẩn giấu cho đến phút chót. Ngôn từ chứa đựng sức nặng triết lý, chặt chẽ và lô gíc đến từng chi tiết nhỏ, mới đọc một lần chưa chắc đã hiểu hết. Nhưng đã hiểu rồi thì đây hẳn là cuốn sách gối đầu của bạn- một tiểu thuyết bậc thầy với những tư tưởng sáng giá được nén chặt trong vòng vài trăm trang giấy, không thể nào cô đặc và súc tích hơn.
(Uyên Thư – Quảng Ngãi)

Thông tin về sách:
Công ty phát hành: Nhã Nam
Nhà xuất bản: NXB Văn Học
Tác giả: Julian Barnes
Ngày xuất bản: 06-2013
Văn học Anh đương đại.

Mua sách “Nghe mùi kết thúc” trên Tiki giảm giá tối thiểu 10%

 

 

Comments

comments

Nhận xét

Please enter your comment!
Please enter your name here